De gemeente Hengelo maakt serieus werk van de productie van duurzame energie. Naar verwachting neemt afvalverwerker Twence eind september of begin oktober een biogasinstallatie in Boeldershoek (gemeente Hengelo) in gebruik. De biogasinstallatie gaat elektriciteit en warmte winnen uit groente- fruit- en tuinafval uit de omliggende regio.

Er zal elektriciteit opgewekt worden voor 3300 huishoudens en daarnaast nog eens voldoende warmte voor nog eens 1500 huishoudens door de vergisting van groenafval.

Er wordt in Nederland al op diverse plaatsen gewerkt met vergisters of biogasinstallaties. Zo berichtten we eerder al over een biogasinstallatie in Spakenburg die 800 m3 groen gas per uur produceert uit visafval en koekjes. De primeur was een biogasinstallatie in het Drentse Witteveen. Ook die is al geruime tijd succesvol in bedrijf.

Aandachtspunten bij het gebruik van een biogasinstallatie blijft het restproduct dat overblijft na vergisting of verbranding. Sommige restproducten kunnen worden uitgereden over het land als digestaat. maar dat is niet altijd het geval.

 

 

 

 

Houtkachels zijn de laatste jaren bezig aan een gestage opmars. Wie de mogelijkheid heeft om een kachel te plaatsen en hout te stoken, is doorgaans iets goedkoper en heel wat duurzamer bezig dan degene die gas stookt. Hout stoken is namelijk CO2 neutraal.

Nog mooier wordt het als in plaats van gekapt hout, afvalhout verwerkt wordt, dat normaal niet verbrand wordt. Hoe meer hout CO2 neutraal verbrand wordt, hoe lager de belasting voor het milieu. Wie zich verdiept in het stoken van hout komt ongetwijfeld ook tijdens de zoektocht kachels tegen die gestookt worden met houtpellets.

Houtpellets zijn kleine geperste brokken van afvalhout, op een afstandje zien ze eruit als diervoeder. Maar dat is natuurlijk schijn. De houtpellets worden meestal met een vijzeltje automatisch in de kachel ingebracht. Ze vallen in de verbrandingskamer van de kachel, die meestal véél kleiner is dan die van een open haard. Daar wordt eventueel ook nog de luchttoevoer geregeld. En zo ontstaat een optimale verbranding met nagenoeg géén restafval.

Een goede pelletkachel haalt dus héél erg veel rendement uit het hout dat u erin stopt. Relatief kleine pelletkachels kunnen daardoor vaak met gemak grote ruimtes verwarmen. In het buitenland worden al sinds jaar en dag vollop pellets gestookt, met name in Scandinavië, waar het koud is, en afvalhout ruimschoots voorhanden is.

Maar ook in Nederland gaat het de goede kant op. Woningstichting Patrimonium in Veenendaal neemt een dezer dagen na een test van twee jaar een tweede pelletkachel in gebruik voor de verwarming van 150 appartementen. Met de eerste ketel die de stichting twee jaar geleden aanschafte worden 75 appartementen verwarmd.

De pellets worden eens per maand opgeslagen en volautomatisch verwerkt vanuit de ondergrondse opslag. Het is het eerste grootschalige houtpellet project in Nederland.

Patrimonium heeft een voortrekkersrol en werkt actief mee aan de voorlichting voor andere geïnteresseerde coöperaties en woningbezitters. Een goed initiatief. Het lijkt een kwestie van tijd voordat de pelletkachel in Nederland aan populariteit gaat winnen.

Bij Biomassacentrale Moerdijk, in de volksmond BMC Moerdijk genoemd, wordt sinds een jaar of vier groene stroom geproduceerd uit de uitwerpselen van pluimvee. Dagelijks wordt een kleine 1800 ton pluimveemest aangevoerd voor verwerking. Eenderde van alle pluimveemest in Nederland wordt door de centrale verwerkt.

BMC Moerdijk produceert 270 miljoen kilowattuur per jaar. Daarmee kunnen ongeveer 90.000 huishoudens in hun behoefte voorzien. Met een capaciteit van 36 megawatt is BMC een van de grootste biomassa centrales ter wereld. De machines van BMC draaien 24 uur per dag.

BMC zet de mest om in elektriciteit volgens een wervelbedprincipe. Onderin een verbrandingsoven ligt een laag zand die wordt opgewarmd tot een temperatuur van 600 graden Celsius. Daar wordt de mest overheen gestort. De hete lucht van de verbrande mest heeft een temperatuur van 1000 graden Celsius en stijgt op. Door de opstijgende lucht lopen buisjes met water. Het water wordt omgezet in stoom, waarna de stoom wordt omgezet in elektriciteit.

De Zuidelijke Land- en Tuinbouw Organisatie (ZLTO) heeft onlangs haar belang in BMC met 10% vergroot tot ongeveer 33 procent. De extra aandelen zijn overgenomen van een Oostenrijks bedrijf dat in de problemen was geraakt.

ZLTO is niet van plan om de extra 10% aandelen in eigen portefeuille te houden. Op termijn wil men volgens een woordvoerder het belang overdoen aan een strategische partner.

Oude vis stinkt en je kunt er helemaal niets mee. Maar daarin is verandering gekomen. Visverwerker Arie van der Groep uit Spakenburg heeft begin februari een nieuwe biogas installatie in gebruik genomen. Deze installatie wint groen gas uit organisch afval.

Dat is vaak vis, maar ook mislukte koekjes uit een nabij gelegen fabriek. Als de grondstoffen maar organisch zijn, dan kun je er in een vergister groen gas van maken. En daarmee is het de eerste vergister van voedingsmaterialen die over de datum of bedorven zijn een feit. Het is goed te zien dat met organische grondstoffen, die ogenschijnlijk geen enkel nut meer hadden, alsnog duurzame groene energie kan worden opgewekt.

Visafval kan worden verwerkt tot groen gas

Ook het NOS journaal heeft de vergistingsinstallatie van Van der Groep ontdekt en er een filmreportage over gemaakt. Die vindt u hier.

In de reportage wordt gemeld dat kenners biogas een grote toekomst voorspellen. Binnen 10 jaar zouden een groot aantal kleinere biogas installaties bijna 1 miljoen huishoudens van groen gas kunnen voorzien.

De biogas installatie van Van der Groep draait voor een deel op subsidie.

De ondernemer zelf gelooft er niet rijk van te worden, maar verdient lof voor zijn initiatief.

In 2020 zou volgens het rijk de landbouw 20% minder energie moeten gebruiken dan nu. De provincie Utrecht wil deze doelstelling zo snel mogelijk realiseren en komt met concrete plannen. LTO-Noord, de provincie en de Agrarische natuur verenigingen hebben een convenant gesloten. Er is een Europese ondersteuning beschikbaar van 1 miljoen euro voor groene duurzame energieproductie.

Kleine ingreep, grote gevolgen

Energiescans op de agrarische bedrijven leerden dat er met kleine ingrepen al snel honderden tot duizenden euro’s bespaard kunnen worden. Daarnaast is er aandacht voor de nieuwbouw. Nieuwe stallen moeten gebouwd worden van duurzame materialen en kunnen ook energieneutraal zijn. De provincie Utrecht wil tien agrariërs ondersteunen die zo’n speciale energie-neutrale stal gaan zetten.

De één miljoen euro Europese subsidie kunnen worden gebruikt voor duurzame energieproductie op het agrarisch bedrijf zoals een mestvergister voor de productie van elektriciteit of gas. De provincie Utrecht wil garanties gaan afgeven voor de investeringen die met zo’n installatie gepaard gaan en heeft er een speciaal Garantiefonds Energie in het leven geroepen.

warmte pomp

Het Drentse Witteveen heeft een primeur. Het is de eerste gemeente van Nederland waar een boer biogas teruglevert aan het aardgasnet. Gert Bouwhuis levert het gas dat geproduceerd wordt in zijn vergistingsinstallatie terug aan het aardgasnet.

Daarvoor moest een aardgasleiding van 3 kilometer worden aangelegd, wat in totaal 1,3 miljoen euro heeft gekost. de vergister van boer Bouwhuis heeft een capaciteit van 1,6 megawatt en wordt voor 90 procent gevoed met mais. Bijproducten zoals witlofpennen en gesorteerde uien completeren de ‘voeding’van de biogas centrale.

Bouwhuis zet met zijn WKK direct een deel van het gas om in elektriciteit. De warmte die daarbij vrijkomt wordt gebruikt om het digestaat te drogen. Digestaat is vergiste mest, een restproduct van biogasproductie. Na bewerking dienst het digestaat als meststof voor tuinen.

Een nieuw bedrijf Everest Energy onderzoekt een interessante variant voor het opwekken van elektriciteit. Er wordt bekeken of in kolencentrales geïmporteerde biomassa in de vorm van houtpellets kunnen worden meegestookt.

De houtpallets zijn van ‘schoon’ nog ongebruikt afvalhout dat wereldwijd ruimschoots beschikbaar is. In sommige landen is het aanbod van hout zo groot, dat de aanbieder betaalt aan degene die het hout ontvangt voor de verwerking.

Houtpellet producent Fram wordt verantwoordelijk voor het verzamelen van het bronmateriaal, de productie en het transport vanuit de Verenigde Staten naar Nederland. Er zal de komende twee jaar zo’n 24.000 ton pallets worden aangevoerd in de haven van Rotterdam.

Onderzoekers van de Universiteit Utrecht gaan onderzoeken of er plaatsen op de wereld zijn waar schoon afvalhout economisch concurrerend kan worden omgezet in houtpellets.

Koeien in een stal produceren mest. Veel mest. Wanneer deze mest wordt opgeslagen in een reservoir en er wordt bijvoorbeeld mais of graan aan toegevoegd, dan gaat deze mest vergisten. Bij dat vergisten komen methaangas en warmte vrij. Veel methaangas.

Wie het gas afvangt en er een generator op laat draaien, die produceert elektriciteit. De kennis is er al een tijdje, de eerste installaties zijn er al een aantal jaren. De kinderziektes zijn eruit en de mestvergistingsinstallaties produceren nu een respectabel aantal Kilowatts.

Zo wordt in Langeveen in Twente jaarlijks ruim 400.000 Kilowatt geproduceerd door de aanwezige mestvergister op het bedrijf. Dat is genoeg voor 150 huishoudens met een gemiddeld energieverbruik.

Ook in Groningen wordt gewerkt met een mestvergister. Boer Schuitema startte in 2006 met zijn project. Ook hier wordt methaangas geproduceerd en wordt de warmte afgevangen. Boer Schuitema gebruikt deze warmte om zijn kuikenstallen bij te verwarmen. Als de jonge kuikens arriveren moet de temperatuur flink worden opgevoerd naar zo’n 33 graden celsius en dan komt de mestvergister prima van pas.

Deskundigen hebben uitgerekend dat mestvergistingsinstallaties zomaar de helft van alle duurzame energie die we in Nederland maken voor hun rekening zouden kunnen nemen. In het nieuwe regeerakkoord van het kabinet Rutte staat dat in 2020 circa 14% van de energie duurzaam moet zijn. De helft daarvan kan worden opgewekt met een mestvergister.

Toch is het maar de vraag of er zoveel mestvergisters gaan komen. De installaties kosten enorm veel geld en de subsidiemogelijkheden zijn uiterst beperkt. En aangezien ook het welzijn van de dieren op het boerenbedrijf er wel bij vaart, loont het de moeite om te kijken of de subsidiemogelijkheden niet kunnen worden uitgebreid.